سخنان باسدار جلالي. فرمانده بدافند غير عامل جمهوري اسلامي

20110804-005939.jpg

اينجا متن كفتكو با اين باسدار جمهوري اسلامي است :

O پدافند غیرعامل‌ چیست؟
یک‌ تعریف‌ رسمی‌ از پدافند غیرعامل‌ داریم‌ که‌ در مصوبة‌ هیئت‌ دولت‌ آمده‌ است: «به‌ کلیة‌ اقدامات‌ و تدابیری‌ که‌ موجب‌ کاهش‌ آسیب‌پذیری‌های‌ کشور در برابر تهدیدهای‌ خارجی‌ و… نظامی‌ و افزایش‌ پایداری‌ ملی‌ می‌شود و در آن‌ به‌ کارگیری‌ سلاح‌های‌ نظامی‌ وجود ندارد، پدافند غیرعامل‌ می‌گویند.»
اما به‌ معنای‌ عامیانه، دفاع‌ در برابر دشمن‌ به‌ دو شکل‌ انجام‌ می‌گیرد: 1. دفاع‌ عامل‌ که‌ با استفاده‌ از سلاح‌ و مهمات‌ و ابزار دفاعی‌ است‌ که‌ جزو وظایف‌ نیروهای‌ مسلح، (ارتش، سپاه‌ و بسیج) می‌باشد؛ 2. بدون‌ استفاده‌ از سلاح‌ نظامی‌ است‌ که‌ به‌ آن‌ «دفاع‌ غیرعامل» می‌گویند.
O لطفاً‌ دربارة‌ پیشینه‌ پدافند غیرعامل‌ در تاریخ‌ برای‌ ما توضیح‌ دهید.
دفاع‌ غیرعامل‌ معمولاً‌ با نوع‌ حمله‌ و تهاجم‌ تعریف‌ می‌شود. در گذشته‌ها به‌ شکلی‌ بوده‌ و امروز هم‌ مدل‌های‌ دیگری‌ دارد. در مفاهیم‌ پدافند غیرعامل‌ از گذشته‌ تا به‌ حال‌ تحولی‌ رخ‌ داه‌ است. در زندگی‌ گذشتة‌ بشر، عنصر دفاع‌ اول‌ در برابر حوادث‌ طبیعی، بعد ناامنی‌ و جنگ‌ و مطرح‌ بوده‌ است. با این‌ مفهوم‌ که‌ وقتی‌ بشر در جامعه‌ زندگی‌اش‌ را شروع‌ کرد، در برابر حوادث‌ طبیعی‌ مثل‌ سرما، گرما، زلزله، آفتاب، باد، توفان، باران‌ و امثالهم‌ دنبال‌ پناهگاه‌ می‌جست. زمانی‌ که‌ به‌ زندگی‌ اجتماعی‌ روی‌ آورد، در واقع‌ مسائلی‌ مانند امنیت، تهاجم، تهدید و حمله‌ برایش‌ مطرح‌ شد. بشر در ابتدا تلاش‌ کرد که‌ به‌ نوعی‌ در برابر این‌ تهدیدها برای‌ خودش‌ امنیت‌ ایجاد کند. به‌ طور طبیعی‌ بخشی‌ از دفاع‌ به‌ وسیلة‌ سلاح‌ انجام‌ می‌شد؛ با ساختن‌ سلاح‌های‌ مختلفی‌ مانند تیر و تفنگ و نیزه‌ و شمشیر و… تا سلاح‌های‌ امروزی؛ یک‌ بخش‌ هم‌ به‌ صورت‌ اقدامات‌ غیرنظامی‌ بود که‌ معمولاً‌ از پناهگاه‌ها، از قلعه‌ها، جان‌پناه‌ها، عوارض‌ و بلندی‌های‌ زمین‌ و آب‌ برای‌ فاصله‌ انداختن‌ بین‌ خود و دشمن‌ استفاده‌ می‌شد. مثلاً‌ در گذشته‌ وقتی‌ تاریخ‌ شهرها و شکل‌گیری‌ آنها را بررسی‌ می‌کنیم، می‌بینیم‌ که‌ در بسیاری‌ از شهرها عنصر دفاع‌ غیرعامل‌ مانند قلعه، حصار، دیوار، بارو، دروازه‌ و… جزو عناصر اصلی‌ دفاع‌ شهر بوده؛ لذا برای‌ شهرها استفاده‌ از برج‌ و بارو یا دروازه‌های‌ بزرگ‌ طبیعی‌ بوده‌ است. خیلی‌ از شهرها در داخل‌ قلعه‌ها شکل‌ گرفته‌ بودند، به‌ نام‌ قلعة‌ شهر یا شارستان. بسیاری‌ از شهرها در داخل‌ ارگ‌ها جای‌ گرفته‌ بودند؛ مثل‌ ارگ‌ بم، ارگ‌ کریمخان‌ و… که‌ اساساً‌ مردم‌ درون‌ آنها زندگی‌ می‌کردند.
خیلی‌ از شهرها در نقاط‌ خاص‌ دفاعی‌ قرار گرفته‌ بودند؛ مثلاً‌ در ارتفاعات‌ و سر گردنه‌ها و در بعضی‌ از شهرها برای‌ حفاظت‌ از آنها قلعه‌هایی‌ را ساخته‌ شده‌ بود، مثل‌ قلعه‌هایی‌ که‌ وابسته‌ به‌ شهرها بودند.
بنابر این، در تاریخ‌ و سابقة‌ شهرنشینی، می‌بینیم‌ که‌ مسئلة‌ دفاع‌ غیرعامل‌ در ذات‌ طرح‌های‌ شهری‌ بوده‌ است. حتی‌ مثلاً‌ وقتی‌ معماری‌های‌ سنتی‌ را بررسی‌ می‌کنیم، می‌بینیم‌ که‌ در معماری‌ کویر، کوچه‌ها را تنگ‌ و باریک‌ و پیچ‌ در پیچ‌ ساخته‌اند، یا بعضی‌ جاها برای‌ کوچه‌ها سقف‌ گذاشته‌اند که‌ به‌ «ساباط» معروف‌ است. این‌ ساباط‌ها برای‌ این‌ بوده‌ است‌ که‌ دشمن‌ در این‌ کوچه‌ها کانالیزه‌ شود تا بتوان‌ با آن‌ به‌ راحتی‌ جنگید. در واقع‌ جنگ‌ را در داخل‌ شهر به‌ واسطة‌ عناصر شهری، طوری‌ طراحی‌ کرده‌ بودند که‌ بتوانند دشمن‌ را کانالیزه‌ کنند و از ابزاردفاعی‌ غیرعامل‌ درعنصر دفاع‌ شهری‌ استفاده‌ نمایند.
با تغییر یا توسعة‌ مفاهیم‌ سلاح‌ و تهدیدها، نوع‌ دفاع‌ هم‌ تغییر کرده‌ است. مثلاً‌ در جنگ‌های‌ گذشته‌ اگر به‌ دنبال‌ قلعه‌ بودیم، اما در جنگ‌های‌ معاصر، در شهرها به‌ دنبال‌ مفهومی‌ برای‌ جان‌پناه‌ در برابر بمباران‌ و… بوده‌ایم. امروزه‌ مفهوم‌ تهدید تغییر کرده‌ است‌ و باید متناسب‌ با آن، تعریفی‌ از پدافند غیرعامل‌ داشته‌ باشیم. در جنگ‌های‌ گذشته، تهدید معمولاً‌ برخورد نیروهای‌ نظامی‌ و دفاعی‌ دو کشور، عبور از موانع‌ دفاعی‌ مانند دژها، موانع، کانال‌ها و…و بعد درگیر شدن‌ در جبهه‌ها، عبور از مرزها و سرزمین‌ها، و آمدن‌ در حوزه‌ هایی‌ مثل‌ حوزه‌های‌ شهری‌ یا تصرف‌ سرزمین‌ها را شامل‌ می‌شد. در برابر آن‌ نوع‌ تهدیدها، ما یک‌ بخش‌ دفاع‌ را دفاع‌ عامل‌ می‌دانیم، که‌ به‌ واسطة‌ امکانات‌ نظامی‌ و به‌ کارگیری‌ آنها انجام‌ می‌گیرد و بخشی‌ دیگر را دفاع‌ غیرعامل‌ می‌نامیم؛ مثل‌ ساخت‌ موانع‌ آبی. در مفاهیم‌ جدید، مفهوم‌ تصرف‌ سرزمین‌ مطرح‌ نیست، بلکه‌ تغییر نظام‌ سیاسی‌ هدف‌ قرار می‌گیرد. بنابر این‌ ما باید ابزار و روش‌ها یا مؤ‌لفه‌های‌ ایستایی‌ و پایداری‌ نظام‌ سیاسی‌ کشورمان‌ را پایدار کنیم. پس‌ وقتی‌ می‌خواهیم‌ مفهوم‌ جدید تهدید را مطرح‌ کنیم، تهدید جنگ‌های‌ آینده، می‌شود تغییر نظام‌ سیاسی‌ کشورها، و وقتی‌ می‌خواهیم‌ پدافند غیرعامل‌ را تعریف‌ کنیم، می‌گوییم: مجموعة‌ آسیب‌پذیری‌ هایی‌ که‌ نظام‌ سیاسی، مردم‌ و زیرساخت‌های‌ حیاتی‌ آن‌ کشور را به‌ واسطة‌ اقدامات‌ غیرنظامی‌ تهدید می‌کنند. اقدامات‌ غیرنظامی‌ در گذشته‌ یک‌ نوع‌ تعریف‌ می‌شد، امروزه‌ نوع‌ دیگر.
وقتی‌ می‌گوییم‌ بدون‌ کاربرد سلاح، یعنی‌ اسلحه‌ و تفنگ‌ استفاده‌ نکنیم. لذا خیلی‌ اقدامات‌ دیگر هم‌ می‌تواند انجام‌ شود؛ مثلاً‌ دفاع‌ بیولوژیک، دفاع‌ در برابر حملات‌ سایبری، دفاع‌ در برابر حملات‌ رسانه‌ای، دفاع‌ در برابر عملیات‌ اطلاعاتی‌ یا جنگ‌ اطلاعاتی. و حتی‌ می‌تواند دفاع‌ سیاسی‌ هم‌ به‌ عنوان‌ یک‌ دفاع‌ غیرعامل‌ تلقی‌ شود. بنابر این‌ امروز ما با تحولی‌ در مفاهیم‌ پدافند غیرعامل‌ مواجه‌ هستیم‌ که‌ مفاهیم‌ جدیدی‌ را برای‌ ما ارائه‌ می‌کند.
O آیا این‌ تعاریف‌ در کشورهای‌ دیگر هم‌ تفاوت‌ دارد؟
وقتی‌ به‌ دیگر کشورها نگاه‌ می‌کنیم، مثلاً‌ در کشور سوئیس، دفاع‌ غیرنظامی‌ را به‌ عنوان‌ مفهوم‌ دفاع‌ غیرعامل‌ تعریف‌ کرده‌اند، که‌ البته‌ ماموریت‌ هایی‌ در حوزه‌های‌ جنگ‌ را شامل‌ می‌شود. در بعضی‌ از کشورها حوزة‌ دفاع‌ غیرنظامی‌ را به‌ حوزة‌ حوادث‌ طبیعی‌ محدود کردند، ولی‌ ما در کشورمان، با توجه‌ به‌ نوع‌ تهدیدها و دشمن، حوزة‌ دفاع‌ غیرعامل‌ را در سه‌ حوزه‌ دسته‌بندی‌ می‌کنیم:
1. حوزة‌ کاهش‌ آسیب‌ پذیری‌ و زیرساخت‌های‌ حیاتی‌ و اساسی‌ کشور.
2. حوزة‌ مدیریت‌ بحران‌ ناشی‌ از حوادث‌ غیرطبیعی‌ مثل‌ جنگ‌ و… در کشور.
3. دفاع‌ غیرنظامی؛ یعنی‌ سازماندهی‌ و به‌ کارگیری‌ و حفاظت‌ از مردم‌ و غیرنظامی‌ها در طول‌ جنگ.
ما امروزه‌ این‌ سه‌ مفهوم‌ را به‌ عنوان‌ تعاریف‌ پدافند غیرعامل‌ دنبال‌ می‌کنیم. به‌ طور طبیعی‌ در این‌ چارچوب‌ هم‌ ماموریت‌ها و کارکردهای‌ خاص‌ خودش‌ را پیش‌بینی‌ می‌کنیم.
شما به‌ تفاوت‌های‌ پدافند عامل‌ و غیرعامل‌ اشاره‌ کردید؛ می‌خواهیم‌ کمی‌ بیشتر در مورد آنها توضیح‌ بدهید. به‌ عبارت‌ دیگر، این‌ تفاوت‌ها در مقابل‌ دشمن‌های‌ مختلف‌ چگونه‌ است؟
ما دفاع‌ را در برابر تهدید، یک‌ عنصر یکپارچه‌ می‌دانیم؛ یعنی‌ در برابر تهاجم‌ همه‌ جانبة‌ دشمن، یک‌ مفهوم‌ دفاع‌ را دنبال‌ می‌کنیم. در واقع‌ دفاع‌ غیرعامل، مکمل‌ دفاع‌ عامل‌ است‌ و اگر در یک‌ معادلة‌ جبری‌ بنویسیم، می‌شود: دفاع‌ = عامل‌ + غیرعامل، و چنانچه‌ جمع‌بندی‌ این‌ دو را 100 فرض‌ کنیم، دفاع‌ عامل، یعنی‌ دشمنی‌ که‌ می‌خواهد به‌ ما تهاجم‌ کند و ما باید با سلاح‌ها و امکانات‌ نظامی‌ در برابر آن‌ دفاع‌ کنیم. وقتی‌ دشمن، دشمن‌ فرامنطقه‌ای‌ و ابرقدرت‌ می‌شود، ممکن‌ است‌ یک‌ عدم‌ تقارن‌ و عدم‌ برابری‌ را در مقابل‌ آن‌ شاهد باشیم. مثلاً‌ به‌ اندازه‌ای‌ که‌ او سلاح‌ و امکانات‌ دارد، ما امکانات‌ نداشته‌ باشیم.
که‌ اگر ما مجموع‌ این‌ معادله‌ را 100 فرض‌ کنیم، چنانچه‌ توان‌ ما در حوزة‌ مربوط‌ به‌ دفاع‌ عامل‌ کم‌ باشد، طبیعتاً‌ باید به‌ دفاع‌ غیرعامل‌ توجه‌ بیشتری داشته‌ باشیم. مثلاً‌ اگر دفاع‌ عامل‌ ما از 100%، 30% باشد، 70% بقیه‌ را باید روی‌ دفاع‌ غیرعامل‌ تمرکز کنیم.
بخش‌ دوم‌ این‌ که، وقتی‌ به‌ تهدید نگاه‌ می‌کنیم، تهدیدهای‌ ما تهدیدی‌ است‌ برای‌ تصرف‌ سرزمین. مثلاً‌ می‌خواهیم‌ از خوزستان‌ دفاع‌ کنیم‌ – مانند جنگ‌های‌ دفاع‌ مقدس‌ – به‌ طور طبیعی‌ یک‌ آرایش‌ نظامی‌ می‌تواند پاسخگوی‌ آن‌ باشد. زمانی‌ که‌ تهدیدی‌ علیه‌ انسجام‌ اسلامی‌ و وحدت‌ ملی‌ یک‌ کشور شکل‌ می‌گیرد و وقتی‌ دشمنان‌ ما به‌ سرکردگی‌ امریکا به‌ صراحت‌ می‌گویند که‌ هدف‌ ما از تهدید ایران، تغییر رژیم‌ با تعرض‌ به‌ نظام‌ سیاسی‌ است، دیگر شاید مفهوم‌ تصرف‌ سرزمین‌ مطرح‌ نباشد. در اینجا باید دید که‌ در تغییر نظام‌ سیاسی‌ کشور، چه‌ عواملی‌ مؤ‌ثرند؟ یکی‌ از آنها رسانه‌ها و صدا و سیما و افکار عمومی‌ است. در این‌ حالت، ما دیگر نمی‌توانیم‌ بگوییم‌ که‌ نقش‌ نیروهای‌ مسلح‌ در دفاع‌ از کشور در برابر این‌ تهدیدها، بیشتر از نقش‌ رسانه‌ها و نقش‌ صدا و سیماست؛ شاید هم‌ بگوییم‌ که‌ نقش‌ صدا و سیما حتماً‌ بیشتر است. البته‌ این‌ عوامل‌ را با هم‌ مقایسه‌ نمی‌کنیم؛ چرا که‌ هرکدام‌ در چارچوب‌ خودشان‌ مطرح‌ می‌شوند. اما نقش‌ صدا و سیما در مقابل‌ این‌ تهدید، صرفاً‌ تبلیغات‌ نیست، بلکه‌ سنگین‌ترین‌ وظایف‌ را به‌ عهده‌ دارد و به‌ نظر من، صدا و سیما خط‌ مقدم‌ و خودش‌ یک‌ دستگاه‌ دفاعی‌ است.
O به‌ تعریف‌ پدافند غیرعامل‌ در بعضی‌ کشورها اشاره‌ کردید. لطفاً‌ در مورد انواع‌ دیگر آن‌ در برخی‌ از کشورها توضیح‌ دهید.
هر کشوری‌ به‌ تناسب‌ دشمن‌ و سرزمین‌ خود، قابلیت‌ها و ظرفیت‌های‌ دفاعی‌اش‌ را تعریف، و استراتژی، راهبرد و دکترین‌ آنها را تنظیم‌ می‌کند. مثلاً‌ کرة‌ شمالی‌ کشورش‌ را یک‌ کشور 100% نظامی‌ فرض‌ کرده‌ و تمام‌ آحاد مردمش‌ را در همة‌ زمینه‌ها مسلح‌ کرده، آموزش‌ داده‌ و سازماندهی‌ نموده‌ است. یکی‌ از دوستان‌ آموزش‌ و پرورش‌ ما که‌ به‌ آن‌ کشور سفر کرده‌ بود، تعریف‌ می‌کرد، وقتی‌ ما می‌خواهیم‌ مثلاً‌ مفهوم‌ جمع‌ و تفریق‌ و الفبا را در ادبیات‌ خودمان‌ به‌ بچه‌ها بگوییم، می‌گوییم‌ بابا آب‌ داد یا بابا نان‌ داد یا درختی‌ است‌ که‌ 10 سیب‌ دارد، اگر 5 تایش‌ افتاد، چند عدد می‌ماند؟ در صورتی‌ که‌ کره‌ای‌ها در کتاب‌های‌ آموزشی‌شان‌ چاپ‌ کرده‌ بودند: اگر ما 10تا عموسام‌ داشته‌ باشیم، یک‌ سرباز کره‌ای‌ 5 تایش‌ را بکشد، چند تای‌ دیگر باقی‌ می‌ماند؟ آنان‌ از این‌ طریق‌ جمع‌ و تفریق‌ را به‌ بچه‌های‌ دبستانشان‌ آموزش‌ می‌دهند؛ یعنی‌ مفاهیم‌ دفاعی‌ را در کلاس‌ اول‌ برای‌ دانش‌آموزان‌ در نظر گرفته‌اند.
وقتی‌ کره‌ای‌ها می‌گویند بسیج، مفهوم‌ آن‌ 100% مردم‌ است؛ مردمی‌ که‌ آمادة‌ جنگ‌ هستند. آنها دشمنانشان‌ را امریکا فرض‌ کرده‌اند و به‌ نوعی‌ آمده‌اند تمام‌ کشور کرة‌ شمالی‌ را در برابر امریکا سازماندهی‌ و مسلح‌ نموده‌ و از تمام‌ ابزارشان‌ استفاده‌ کرده‌اند.
دوستان‌ ما که‌ از آن‌ جا بازدید کرده‌اند، می‌گویند مثلاً‌ عمیق‌ترین‌ متروی‌ جهان، متروی‌ کره‌ شمالی‌ است‌ که‌ 110متر زیرزمین‌ است‌ و قادر است‌ که‌ 3لشکر پیاده‌ را ظرف‌ 5 ساعت‌ در عرض‌ کرة‌ شمالی‌ جابه‌ جا کند، وضمن‌ این‌که‌ مترو هم‌ هست‌ و مردم‌ از آن‌ استفاده‌ می‌کنند. فرودگاه‌هایشان، در زیرکوه‌ یا زیرزمین‌ قرار دارد. باند کوچکی‌ روی‌ زمین‌ دارند و بقیه‌اش‌ زیر کوه‌ است. مثلاً‌ بزرگ‌ترین‌ سد دفاعی‌ آبی‌ را کرة‌ شمالی‌ علیه‌ کرة‌ جنوبی‌ ساخته‌ است؛ سدی‌ است‌ که‌ آب‌ زیادی‌ را بر شهر سئول‌ کرة‌ جنوبی‌ مسلط‌ کرده‌ است‌ و هر زمان‌ که‌ کرة‌شمالی‌ اراده‌ کند، می‌تواند به‌ وسیلة‌ آب‌ به‌ این‌ کشور حمله‌ کند و به‌ دشمنش‌ آسیب‌ رساند.
در واقع‌ کره‌ای‌ها تمام‌ اجزای‌ دفاعشان‌ را به‌ صورت‌ دفاع‌ غیرعامل‌ درآورده‌اند و شاید از جمله‌ کشورهایی‌ است‌ که‌ بیشترین‌ توجه‌ را در این‌ زمینه‌ داشته‌ است.
مورد دوم‌ سوئیسی‌ها هستند که‌ به‌ مدل‌ غربی‌ دفاع‌ غیرعامل‌ توجه‌ کرده‌اند. اما در تعریف، مفهوم‌ دفاع‌ غیرنظامی‌ را مبنا قرار داده‌اند. در اجزای‌ دفاع‌ غیرنظامی، کاهش‌ آسیب‌پذیری‌ها در برابر تهدیدهای‌ نظامی‌ را هم‌ در آن‌ مجموعه‌ پیش‌بینی‌ نموده‌ و کل‌ مردمشان‌ را هم‌ منسجم‌ کرده‌اند. در سوئیس‌ تمام‌ منازل‌ مسکونی‌ بلااستثنا پناهگاه‌های‌ ضد انفجار هسته‌ای‌ دارند و دولت‌ خودش‌ را مکلف‌ می‌داند که‌ به‌ عنوان‌ یارانه، بخش‌ عمده‌ای‌ از هزینه‌های‌ احداث‌ پناهگاه‌ را کمک‌ نماید و ماهیانه‌ نیز کنترل‌ می‌کند و به‌ عنوان‌ یک‌ وظیفة‌ اجتماعی، آحاد جامعه‌ را موظف‌ می‌کند که‌ داشته‌ باشند.
می‌دانید که‌ سوئیس‌ در ساختار دفاعی‌ خود، یک‌ بخش‌ ارتش‌ موظف‌ دارد و بخش‌ زیاد آن، مردم‌ هستند و آنان‌ سلاح‌ و امکانات‌ در خانه‌هایشان‌ دارند و مسئولیت‌هایشان‌ تعریف‌ و سازماندهی‌ شده‌اند. در سوئیس‌ بیمارستان‌هایی‌ در زیرکوه‌ وجود دارد که‌ در بخش‌ عمده‌ای‌ از سال‌ (مثلاً‌ سالی‌ 5-4ماه) از آنها استفاده‌ می‌شود و بیمارستان‌های‌ بسیار امن‌ و کاملی‌ هستند. خطوط‌ مترو زیرزمینی‌ را به‌ عنوان‌ پناهگاه‌های‌ دسته‌ جمعی‌ یا پارکینگ‌های‌ زیرزمینی‌ – که‌ بعدها به‌ عنوان‌ پناهگاه‌ مردم‌ استفاده‌ می‌شود – بهره‌برداری‌ می‌کنند و برای‌ کل‌ شهر ژنو ظرفیتی‌ پیش‌بینی‌ کرده‌اند که‌ بتوان‌ در زیرزمین‌ به‌ حیات‌ خود ادامه‌ دهند.
O معنویت‌ در پدافند غیرعامل‌ چه‌ جایگاهی‌ دارد؟
مسئلة‌ دفاع‌ از کشور و مملکت، امری‌ است‌ که‌ امام(ره) فرمودند: «دفاع‌ از مملکت، از همه‌ چیز واجب‌تر است.» و به‌ نوعی‌ تکلیف‌ شرعی‌ ما را در مدل‌ دفاع‌ مشخص‌ کرده‌اند.
وقتی‌ ما در برابر یک‌ دشمن‌ نامتعارف‌ قرار می‌گیریم‌ که‌ توان‌ نظامی‌مان‌ با توان‌ نظامی‌ او برابر نیست، آنچه‌ که‌ عقل‌ به‌ ما حکم‌ می‌کند، استفاده‌ از تدابیر پدافند غیرعامل‌ است‌ که‌ می‌توان‌ از آن‌ حداکثر استفاده‌ را کرد. از آن‌جایی‌ که‌ ما در دفاع‌ متکی‌ به‌ ارزش‌های‌ اسلامی‌ هستیم‌ و در دفاع‌ مقدس‌ هم‌ این‌ را نشان‌ دادیم، در واقع‌ اگر یک‌ کشور مذهبی‌ نبودیم‌ و معتقد نبودیم‌ که‌ جنگ‌ ما جنگ‌ بین‌ اسلام‌ و کفر است، هرکسی‌ که‌ در راه‌ خدا کشته‌ شود، شهید محسوب‌ می‌شود و به‌ بهشت‌ می‌رود؛ شاید مردم‌ ما نمی‌توانستند وارد جنگ‌ شوند؛ زیرا جنگ‌ بین‌ باطل‌ و باطل‌ معنا ندارد و هرکس‌ وارد شود، ضرر کرده‌ است.
از این‌ رو، تعریف‌ مذهبی‌ و تکلیفی‌ دشمن، و تعریف‌ جهاد و دفاع، رویکردی‌ است‌ که‌ به‌ ما حکم‌ می‌کند که‌ به‌ چه‌ شکلی‌ باید دفاع‌ کنیم. در واقع‌ خطوط‌ اصلی‌ دفاع‌ ما را خطوط‌ معنوی‌ شکل‌ می‌دهد. در حقیقت‌ ما آینده‌مان‌ را در آرمان‌های‌ جنگ‌های‌ صدر اسلام‌ می‌بینیم. اگر بخواهیم‌ الگو بگیریم، از آن‌ جا الگو می‌گیریم؛ اگر بخواهیم‌ مدل‌ بگیریم، از آن‌ مدل‌ها استفاده‌ می‌کنیم. شما می‌بینید در جنگ‌های‌ صدر اسلام‌ اولین‌ طرحی‌ که‌ پیامبر(ص) از آن‌ استفاده‌ کردند، طرح‌ احداث‌ کانال‌های‌ خندق‌ بود. آن‌ حضرت‌ با پیشنهاد سلمان‌ فارسی، شاید اولین‌ طرح‌ پدافند غیرعامل‌ را اجرا کردند. در جنگ‌ فتح‌ مکه، پیامبر گرامی‌ اسلام‌ از عنصر فریب‌ در پدافند غیرعامل‌ – که‌ جزو عناصر پدافند غیرعامل‌ است‌ – استفاده‌ کردند و به‌ آشپزها فرمودند که‌ ظرف‌های‌ زیادی‌ را پُر از آب‌ کنید و زیرشان‌ آتش‌ روشن‌ نمایید که‌ وقتی‌ دشمن‌ نگاه‌ کرد، ببیند که‌ برای‌ نیروهایمان‌ چقدر تدارکات‌ پیش‌بینی‌ کرده‌ایم. در واقع‌ با این‌ کار، می‌خواست‌ زیادی‌ نیروهایشان‌ را به‌ چشم‌ دشمن‌ بیاورد. در جنگ‌ اُحد، استفاده‌ از عوارض‌ کوه، بلندی‌ها و تنگة‌ معروف‌ احد، نوعی‌ بهره‌برداری‌ از قابلیت‌های‌ پدافند غیرعامل‌ در آن‌ جنگ‌ بود. حتی‌ در ابتدای‌ جنگ، پیامبر به‌ دسته‌ای‌ از یارانش‌ سفارش‌ کردند که‌ بروید در آن‌ تنگه‌ مستقر شوید. وقتی‌ که‌ تنگه‌ از دست‌ رفت‌ و به‌ پیامبر(ص) صدمات‌ و جراحاتی‌ وارد شد، پیامبر عقب‌نشینی‌ کردند و در پناه‌ کوه‌ و استفاده‌ از عوارض‌ آن، توانستند تمامیت‌ باقی‌ لشکر اسلام‌ را حفظ‌ کنند. این‌ چیزی‌ است‌ که‌ در ذات‌ دفاع‌ و تجربیات‌ بشر گنجانیده‌ شده‌ است‌ و مصادیق‌ زیادی‌ از آن‌ را در جنگ‌های‌ صدر اسلام‌ سراغ‌ داریم.
O در زمینة‌ پدافند غیرعامل‌ در کشور خودمان، تاکنون‌ چه‌ اقداماتی‌ کرده‌اید؟
اینجا یک‌ مطلب‌ مهم‌ وجود دارد: باید چه‌ کنیم؟ قانون‌ وظایفی‌ را برای‌ ما مشخص‌ کرده‌ است. یکی‌ از بندهای‌ عمدة‌ وظایف‌ ما، فرهنگ‌سازی‌ مفهوم‌ پدافند غیرعامل‌ برای‌ مردم‌ است. سیاست‌های‌ کلی‌ نظام‌ برای‌ پدافند غیرعامل‌ در مجمع‌ تشخیص‌ مصلحت‌ نظام‌ به‌ تصویب‌ رسیده‌ و اکنون‌ در حال‌ نهایی‌ شدن‌ نزد مقام‌ معظم‌ رهبری‌ است. در بند7 آن، بر بحث‌ فرهنگ‌سازی‌ و آموزش‌ عمومی‌ برای‌ آحاد مردم‌ تاکید دارد و تکلیف‌ مشخص‌ کرده‌ است. ما احساس‌ می‌کنیم‌ که‌ مدل‌ دفاع‌ ما، مدل‌ اقناعی‌ است؛ یعنی‌ مردم‌ و مسئولان‌ ما تا نسبت‌ به‌ نوع‌ دفاع‌ و روش‌ دفاع‌ قانع‌ نشوند، از تمام‌ توانشان‌ استفاده‌ نمی‌کنند و برای‌ اقناع‌ این‌ مفهوم، راه‌حلی‌ جز فرهنگ‌سازی‌ وجود ندارد. در واقع‌ پدافند غیرعامل‌ به‌ نوعی‌ باید به‌ مطالبة‌ عمومی‌ تبدیل‌ شود؛ یعنی‌ مطالبة‌ همة‌ مردم‌ از دولت. به‌ عبارت‌ دیگر، باید به‌ یک‌ باور ملی‌ تبدیل‌ شود؛ چیزی‌ که‌ مردم‌ آن‌ را بشناسند و بدانند باید در کجا استفاده‌ کنند.
این‌ موضوع‌ معمولاً‌ چند راهکار دارد: یکی‌ آنکه‌ ما در متون‌ آموزشی‌مان‌ از جمله‌ دبستان، راهنمایی، دبیرستان‌ و دانشگاه‌ و… پیش‌ بینی‌ کنیم. دیگر این‌ که، به‌ عنوان‌ بخشی‌ از فرهنگ‌ عمومی‌ از طریق‌ رسانه‌ها، اعم‌ از رسانه‌های‌ نوشتاری‌ یا رسانه‌هایی‌ مانند صدا و سیما که‌ بیشترین‌ نقش‌ را در فرهنگ‌سازی‌ کشور دارد، تبلیغ‌ شود. این‌ است‌ آنچه‌ که‌ باید بشود. ولی‌ ما در هفتة‌ بسیج‌ برای‌ اولین‌ بار با هماهنگی‌ صدا و سیما نزدیک‌ به‌ 100دقیقه‌ برنامة‌ رادیویی‌ تولید کرده‌ و ارائه‌ داده‌ایم، و نزدیک‌ به‌ بیش‌ از 300 تا 400دقیقه‌ برنامة‌ تلویزیونی‌ در این‌ زمینه‌ تولید کرده‌ایم. چون‌ این‌ کار ناشناخته‌ بود، خود عزیزان‌ صدا و سیما و بخش‌ فرهنگی‌ آن‌ هم‌ از وارد شدن‌ به‌ این‌ مسئله‌ واهمه‌ داشتند و تا کلمة‌ پدافند را – که‌ نوعی‌ عنصر نظامی‌ در آن‌ است‌ – می‌شنیدند، از پرداختن‌ به‌ مفاهیم‌ اولیة‌ آن، به‌ نوعی‌ طفره‌ می‌رفتند یا کناره‌گیری‌ می‌کردند.
خوشبختانه‌ با برنامه‌های‌ اول‌ و دومی‌ که‌ انجام‌ شد، مقداری‌ از این‌ ابهام‌ برطرف‌ گردید و اکنون‌ اقدامات‌ نسبتاً‌ خوبی‌ را شروع‌ کرده‌ایم. ما با هماهنگی‌ کمیتة‌ پدافند غیرعامل‌ آموزش‌ و پرورش‌ – که‌ مسئولیت‌ آن‌ با جناب‌ آقای‌ مهندس‌ محدث، معاون‌ وزیر است‌ – امسال‌ نزدیک‌ به‌ 2 میلیون‌ جزوة‌ پدافند غیرعامل‌ را برای‌ دانش‌آموزان‌ دورة‌ متوسطه‌ تهیه‌ نمودیم‌ و نزدیک‌ به‌ 400 هزار نسخه‌ جزوة‌ آموزشی‌ برای‌ معلمان‌ پیش‌بینی‌ کردیم، که‌ در دورة‌ اول‌ آن‌ تقریباً‌ 300هزار معلم‌ در سراسر کشور این‌ جزوه‌ را مطالعه‌ کردند و امتحان‌ دادند. که‌ در واقع‌ آزمون‌ پدافند غیرعامل‌ برای‌ معلمان‌ بود. در سطوح‌ بالاتر مثل‌ آموزش‌ عالی‌ هم‌ ما رشته‌های‌ آموزشی‌ تولید کردیم‌ که‌ الان‌ سه‌ گرایش‌ کارشناسی‌ ارشد مهندسی‌ معماری‌ پدافند غیرعامل، گرایش‌ مهندسی‌ عمران‌ و گرایش‌ استتار و اختفا، در واقع‌ گرایش‌های‌ جدیدی‌ هستند که‌ در وزارت‌ علوم‌ تصویب‌ شده‌ و اکنون‌ حدود سه‌ دوره‌ دانشجو گرفته‌ایم. البته‌ ما گرایش‌های‌ دیگری‌ را هم‌ دنبال‌ می‌کنیم.
به‌ طور تخصصی‌ هم‌ پیشنهاد داده‌ایم‌ که‌ دو واحد پدافند غیرعامل‌ در تمام‌ دروس‌ اعم‌ از رشته‌های‌ پزشکی‌ و غیرپزشکی‌ پیش‌بینی‌ شود و ما متن‌ و محتوای‌ آن‌ را تهیه‌ کرده‌ایم. تعاملی‌ هم‌ با خبرگزاری‌ها، رسانه‌ها و روزنامه‌ها هم‌ داشته‌ایم‌ که‌ خوشبختانه‌ در پنج‌ – شش‌ ماه‌ گذشته‌ به‌ اندازة‌ نسبتاً‌ خوبی‌ کار فرهنگ‌سازی‌ انجام‌ شده‌ است‌ و می‌توان‌ گفت‌ به‌ نوعی‌ بخشی‌ از مفاهیم‌ باز و منتشر شده‌ است.
O شما به‌ حوادث‌ غیرمترقبه‌ اشاره‌ کردید. آیا ستاد حوادث‌ غیرمترقبه‌ از این‌ به‌ بعد زیرمجموعة‌ شما خواهد بود وآیا شما در زمینة‌ حوادث‌ غیرمترقبه، وظیفه‌ای‌ خواهید داشت‌ یا خیر؟
براساس‌ مصوبه‌ای‌ که‌ اخیراً‌ مجلس‌ محترم‌ شورای‌ اسلامی‌ داشتند، سازمانی‌ به‌ نام‌ سازمان‌ مدیریت‌ حوادث‌ طبیعی‌ در وزارت‌ کشور تشکیل‌ شده‌ است‌ که‌ مسئولیت‌ کنترل‌ و مقابله‌ با حوادث‌ طبیعی‌ مثل‌ سیل‌ و زلزله‌ و… را دارد. این‌ سازمان‌ یک‌ ستاد در وزارت‌ کشور به‌ نام‌ ستاد حوادث‌ غیرمترقبه‌ به‌ ریاست‌ وزیر محترم‌ کشور – که‌ اختیارات‌ قانونی‌ هم‌ دارد – تشکیل‌ داده‌ است‌ که‌ حوزة‌ آن، حوزة‌ حوادث‌ طبیعی‌ است.
سازمان‌ پدافند غیرعامل‌ حوزه‌اش‌ حوزة‌ حوادث‌ غیرطبیعی‌ و جنگ‌ است‌ و مباحث‌ ناشی‌ از آن. البته‌ ما با هم‌ هماهنگی‌ داریم‌ و در جلسات‌ هم‌ شرکت‌ می‌کنیم؛ ولی‌ هیچ‌ کدام‌ تابع‌ یکدیگر نیستیم.
O آیا سازمان‌ شما بودجة‌ تعریف‌ شده‌ای‌ دارد؟ یا بودجه‌اش‌ در هر نهادی‌ تابع‌ آن‌ نهاد و سازمان‌ و وزارتخانه‌ است؟
بودجة‌ سازمان‌ از طریق‌ دولت‌ و در بودجة‌ سالیانه‌ تعیین‌ می‌شود. در همین‌ رابطه‌ نزدیک‌ به‌ 220 پروژه‌ را با دستگاه‌های‌ اجرایی‌ انجام‌ داده‌ایم. حدوداً‌ همین‌ اندازه‌ اعتبار هم‌ برای‌ سال‌ 87 پیش‌بینی‌ شده‌ که‌ در کمیسیون‌ تلفیق‌ مجلس‌ به‌ تصویب‌ رسیده‌ است.
بخش‌ دیگری‌ از اعتبار، آئین‌نامة‌ مصوبة‌ هیئت‌ دولت‌ است‌ که‌ دستگاه‌های‌ اجرایی‌ در طرح‌هایی‌ که‌ سال‌ آینده‌ می‌خواهند انجام‌ دهند، مباحث‌ مربوط‌ به‌ حوزة‌ پدافند غیرعامل‌ را در متن‌ طرح‌ در نظر بگیرند. مثلا می‌خواهند یک‌ پالایشگاه‌ یا یک‌ ساختمان‌ بسازند، آن‌ نیازهایی‌ را که‌ مربوط‌ به‌ پدافند غیرعامل‌ است، باید در آن‌ بگنجانند. در آئین‌نامة‌ ماده‌ 33 نظام‌ اجرایی‌ و عمرانی‌ کشور هم‌ در واقع‌ الزامات‌ پدافند غیرعامل‌ به‌ عنوان‌ یک‌ الزام‌ جدی‌ پیش‌بینی‌ شده‌ و دستگاه‌ها موظف‌اند که‌ اعتبار لازم‌ را برای‌ آن‌ پیش‌بینی‌ کنند. O چه‌ سازمان‌ها و نهادهایی‌ در رابطه‌ با پدافند غیرعامل‌ بیشتر دخیل‌اند؟ و تعامل‌ شما با کدام‌ وزارتخانه‌ بیشتر است؟
تقریباً‌ همة‌ دستگاه‌ها دخیل‌ هستند. دستگاهی‌ را نداریم‌ که‌ در پدافند غیرعامل‌ دخیل‌ نباشد. ممکن‌ است‌ از لحاظ‌ اهمیت‌ به‌ اولویت‌های‌ 1، 2 و 3 تقسیم‌ شده‌ باشند، ولی‌ حتی‌ دستگاه‌هایی‌ که‌ امروز در این‌ سه‌ اولویت‌ قرار نگرفته‌اند هم‌ دخیل‌ هستند. ما براساس‌ تدابیر مقام‌ معظم‌ رهبری، اولویت‌بندی‌ کرده‌ایم. اولویت‌ اول‌ ما حوزة‌ انرژی‌ – وزارت‌ نفت، وزارت‌ نیرو و انرژی‌ هسته‌ای‌ – است. اولویت‌ دوم، وزارت‌ دفاع‌ نیروهای‌ مسلح‌ و اولویت‌ سوم، حوزة‌ مردم‌ است. هم‌ تراز با حوزة‌ دوم‌ یعنی‌ صدا و سیما و ارتباطات‌ است‌ که‌ بقیة‌ حوزه‌ها و حوزة‌ اقتصاد درآن‌ قرار می‌گیرند. تقریباً‌ همة‌ حوزه‌ها به‌ ما مربوط‌ می‌شود. ولی‌ ما سعی‌ کرده‌ایم‌ با اولویت‌ سراغ‌ آنها برویم‌ و آنهایی‌ را که‌ اهمیت‌ بیشتری‌ دارند بیشتر سراغشان‌ برویم.

Advertisements

۱ دیدگاه (+مال خودتان را بیافزایید؟)

  1. ویکی خور
    اوت 04, 2011 @ 13:14:31

    آقای به اصطلاح کیوان امینی : از مکافات عمل غافل مشو ، گندم از گندم بروید جو ز جو ….. ببین داداش تو خیلی کوچیکتر از اونی هستی که من بخام گوشتو بکشم ولی بهت توصیه می کنم بیشتر مواظب خودت باشی . اگر دفعه دیگه درباره ویکی پدیای فارسی چرندیات بنویسی ضربه شصت محکمی نشونت میدم جوجه صهیونیست فهمیدی

    پاسخ

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

تقویم

برای مشترک شدن در این وب‌نوشت از راه رایانامه و دریافت آگاه‌سازی درباره‌ی نوشته‌های تازه، رایانشانی خود را وارد نمایید.

به 28 مشترک دیگر بپیوندید

دسته‌ها

Blog Stats

  • 127,907 hits
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: